Skip to content

To Αναλυτικό Πρόγραμμα Φυσικών Επιστημών για την Υποχρεωτική Εκπαίδευση στην Φινλανδία

13/01/2009

Πράμας Χρήστος 

Η κοινωνική και οικονομική ευημερία της Φινλανδίας βασίζεται σε ένα δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα που προάγει την ισότητα στην σχολική επίδοση, την ευημερία των μαθητών, την εκπαιδευτική καινοτομία, και την εφαρμογή της γνώσης στην καθημερινή ζωή (βλ. Ministry of Education, 2004). Ο κεντρικός πυλώνας της φινλανδικής εκπαιδευτικής πολιτικής είναι η ισότητα μεταξύ των διαφορετικών ομάδων του πληθυσμού, σε ότι αφορά την σχολική επίδοση. Κάθε παιδί απαιτείται να φθάσει σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο βασικών γνώσεων και ικανοτήτων / δεξιοτήτων (Sihvonen and Kuusela, 2002).

Η ανάλυση του θεωρητικού πλαισίου του Φινλανδικού αναλυτικού προγράμματος σπουδών για την υποχρεωτική εκπαίδευση (Finnish National Board of Education, 2004: NATIONAL CORE CURRICULUM FOR BASIC EDUCATION, pp. 5 – 24, 34-42, 260-269) σε επίπεδο Γενικών σκοπών, δείχνει ότι η διδασκαλία και η μάθηση των Φυσικών Επιστημών (Φ.Ε) στο Φινλανδικό σχολείο είναι μια συνεχής διαδικασία ενεργητικής συμμετοχής του παιδιού, κυρίως σε συνεργατικό επίπεδο, όπου η επίλυση προβλημάτων από το φυσικό και κοινωνικό κόσμο αποτελεί την αφετηρία και το σημείο αναφοράς όλης της μαθησιακής διαδικασίας. Η βασική επιδίωξη είναι η καλλιέργεια ικανοτήτων για την κοινωνική συμμετοχή και τη δια βίου μάθηση. Επιπλέον, ο βασικός σκοπός του διδακτικού πλαισίου είναι να αναπτυχθούν οι μαθησιακές, κοινωνικές και κριτικές δεξιότητες του μαθητή, να αναπτυχθούν οι ικανότητες επίλυσης προβλημάτων, και να ενθαρρυνθεί η ενεργός συμμετοχή του. 

Το μαθησιακό περιβάλλον (υλικό και συναισθηματικό), προάγει την αυτόνομη και δημιουργική σχολική εργασία, και αναπτύσσει τις ικανότητες των μαθητών για την κριτική προσέγγιση ζητημάτων της καθημερινής ζωής. Δεν περιλαμβάνει μόνο το σχολικό χώρο, αλλά επεκτείνεται και στο ευρύτερο φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον του παιδιού. Έτσι επιτυγχάνεται η άμεση διασύνδεση της διδασκαλίας με την καθημερινή ζωή και τις εμπειρίες των μαθητών. 

Στο ίδιο πνεύμα, υπογραμμίζεται ότι οι γενικές αρχές και οι αξίες που διαμορφώνουν την κουλτούρα στο Φινλανδικό σχολείο, κινούνται στη φιλοσοφία της ανάπτυξης της «Ικανότητας για την καθημερινή ζωή» όλων των παιδιών και συνακόλουθα στην αντίληψη του «ενημερωμένου πολίτη» που ενδιαφέρεται και δραστηριοποιείται ισότιμα με τους άλλους στην οικονομική και κοινωνική ζωή. Η διδασκαλία λαμβάνει σοβαρά υπόψη την προγενέστερη γνώση του μαθητή, το μορφωτικό και κοινωνικό υπόβαθρο της οικογένειάς του, το φυσικό του περιβάλλον, τον τρόπο ζωής του, τη γλώσσα του, και την ιδιαίτερη κουλτούρα του. 

Περνώντας στην ανάλυση των διακριτών μαθημάτων των Φ.Ε. («Βιολογία και Γεωγραφία», «Φυσική και Χημεία»), από τους Διδακτικούς Στόχους και το Περιεχόμενο της διδασκαλίας (NATIONAL CORE CURRICULUM FOR BASIC EDUCATION, pp. 169-200) διαπιστώνεται ότι η διδασκαλία των εν λόγω μαθημάτων ενδιαφέρεται για τη βασική και όχι για τη λεπτομερειακή γνώση. Οι διδακτικοί στόχοι και το περιεχόμενο της διδασκαλίας δίνουν έμφαση στην προστασία του περιβάλλοντος, στην υγεία, στη βιώσιμη ανάπτυξη και στην ασφάλεια των παιδιών. Καλλιεργούνται συγκεκριμένες δεξιότητες μελέτης της φύσης και της ζωής (μετακίνηση, παρατήρηση, έρευνα, συλλογή πληροφοριών στο φυσικό περιβάλλον κλπ.), οι οποίες συνδέονται με αντίστοιχες γενικές ικανότητες που χρειάζονται τα παιδιά στην καθημερινή τους ζωή.

Αφετηρία και σημείο αναφοράς της διδασκαλίας (πλαίσιο ανάπτυξης του περιεχομένου) είναι η καθημερινή ζωή και οι εμπειρίες των παιδιών. Προωθείται η ενεργός συμμετοχή των μαθητών στη διδασκαλία με τη συνεργατική και πειραματική διερεύνηση των εννοιών των Φ.Ε. και υπογραμμίζεται η ανάπτυξη των εννοιών αυτών σε καθημερινές καταστάσεις. Επίσης, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των μαθητών με την αξιολόγηση περιβαλλοντικών και αναπτυξιακών ζητημάτων. Επιδιώκεται ρητά η δημιουργία μελλοντικών πολιτών, αξιοποιώντας τη σημασία της γνώσης στις καθημερινές επιλογές. Επιπλέον, προωθούνται οι αρχές της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης με την ανάδειξη και την καλλιέργεια της ιδιαίτερης κουλτούρας όλων των παιδιών και την ισότιμη συμμετοχή τους στην διδασκαλία και τη μάθηση. 

Η αξιολόγηση του μαθητή (NATIONAL CORE CURRICULUM FOR BASIC EDUCATION pp. 260-269) επικεντρώνεται στις βασικές γνώσεις και τις δεξιότητες που αποκτά σταδιακά ο μαθητής σ’ όλη τη διάρκεια της υποχρεωτικής του εκπαίδευσης (διαμορφωτική αξιολόγηση). 

Από όλα τα παραπάνω, συνάγεται ότι το Φινλανδικό Αναλυτικό Πρόγραμμα Φ.Ε αναδεικνύει τη φιλοσοφία της «Ικανότητας για την καθημερινή ζωή» όλων των παιδιών. Είναι σημαντικό σε μια δημοκρατική κοινωνία ο κάθε πολίτης να έχει αποκτήσει, από την βασική του εκπαίδευση, την ικανότητα: να παρατηρεί ένα φαινόμενο ή ένα γεγονός (φυσικό και κοινωνικό, π.χ. η ίδρυση ή όχι εργοστασίου καύσης απορριμμάτων στην περιοχή του), να υποθέτει γιατί συμβαίνει αυτό στηριζόμενος στις βασικές γνώσεις που απόκτησε στην υποχρεωτική του εκπαίδευση, να στέκεται κριτικά στις διάφορες απόψεις που εκφράζονται και να διατυπώνει τα δικά του συμπεράσματα. 

Αυτήν η αντίληψη διαπερνά όλη την εκπαιδευτική πολιτική της Φινλανδίας σχετικά με την διδασκαλία και τη μάθηση, με σκοπό την εξασφάλιση ίσων ευκαιριών (εκπαιδευτικών και κοινωνικών) για όλους. Αυτήν η πολιτική συνεπάγεται ότι ο καθένας έχει τις απαραίτητες γνώσεις και ικανότητες για τη ζωή του, και παρέχονται οι ευκαιρίες να αναπτυχθούν οι βασικές γνώσεις και οι γενικές ικανότητες στους μαθητές όλων των ηλικιών και όλων των κοινωνικών περιβαλλόντων (βλ. σχετ. Education and Science in Finland, 2006).

Βιβλιογραφικές Αναφορές

Finnish National Board of Education, (2004), NATIONAL CORE CURRICULUM FOR BASIC EDUCATION, Helsinki, Finland, 7 – 23, 36-42, 169-195, 260-269
Ministry of Education, (2004), the regular education system of Finland, http://www.minedu.fi/minedu/education/edusystem_eng.pdf
Ministry of Education, (2006), Education and Science in Finland, Helsinki University Press, 4-10, 20-24
Sihvonen, R, J, & J, Kuusela, (2002), evaluation of the equal opportunities in the Finnish comprehensive schools 1998–2001, National Board of Education

Advertisements

From → Άρθρα

One Comment
  1. Ιστότoπος Κινήματος: http://www.tzm.gr
    Ιστότoπος Z – DAY: http://www.zday.gr
    Επικοινωνία: info@tzm.gr

    ΚΙΝΗΜΑ ΖΕΙTGEIST
    ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ

    Δευτέρα, 07 Μαρτίου 2011

    Θέμα: Z-DAY 2011 – 3η Παγκόσμια Hμέρα Zeitgeist

    Μετά την επιτυχημένη παγκόσμια προβολή του 3ου ντοκιμαντέρ Zeitgeist: Moving Forward, το Κίνημα Zeitgeist, για 3η συνεχόμενη χρονιά διοργανώνει ανοιχτή ενημερωτική εκδήλωση για την κοινωνική αφύπνιση, την Οικονομία Βασισμένη στους Πόρους (Resource Based Economy) και παρουσίαση του Venus Project. Η κύρια εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο Λονδίνο με διαλέξεις, προβολές ντοκιμαντέρ και παρουσιάσεις.

    Στην Ελλάδα θα διεξαχθεί διήμερο εκδηλώσεων στις 12 και 13 Μαρτίου 2011, σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη κι Αλεξανδρούπολη με ελεύθερη είσοδο. Θα πραγματοποιηθούν προβολές με αποσπάσματα ντοκιμαντέρ και ενημερωτικών βίντεο, διαδραστικές ομιλίες με θεματικές μελέτες και καλλιτεχνικές δραστηριότητες.

    Αθήνα
    Σάββατο, 12 Μαρτίου 2011, ώρα: 19:30 – 00:00
    ΣΤΕΚΙ, στο πάρκο της Ακαδημίας Πλάτωνος, Μοναστηρίου 140 και Τηλεφάνους
    Ενημερωτική εκδήλωση με προβολές, ανοιχτή συζήτηση και μουσική βραδιά
    Κυριακή 13 Μαρτίου 2011, ώρα: 13:00 – 17:00
    Κινηματογράφος “ΑΑΒΟΡΑ”, Ιπποκράτους 180 – Μετρό Αμπελόκηποι
    Ενημερωτική εκδήλωση με διαλέξεις, προβολές και ανοιχτή συζήτηση

    Θεσσαλονίκη
    Κυριακή 13 Μαρτίου 2011, ώρα 17:00
    Αμφιθέατρο “ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ” – Σχολή Θετικών Επιστημών Α.Π.Θ.
    Ενημερωτική εκδήλωση με διαλέξεις, προβολές, παρουσίαση ομάδων και ανοιχτή συζήτηση
    Σάββατο 12 & Κυριακή 13 Μαρτίου 2011, ώρα 21:00
    Music Bar “SILVER DOLLAR”, Εθνικής Αμύνης 19
    Διήμερη μουσική εκδήλωση για τη Z-DAY
    Κυριακή με ζωντανή μουσική και DJ – set από μέλη και φίλους του Κινήματος

    Aλεξανδρούπολη
    Κυριακή 13 Μαρτίου 2011, ώρα 11:00
    Κινηματογράφος ΗΛΥΣΙΑ, Μαζαράκη 21
    Ενημερωτική εκδήλωση με προβολές, παρουσιάσεις και ανοιχτή συζήτηση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: